اسرارِ ازل- خیام و هنر امروز

گالری راه ابریشم
آذر ماه 1394



 خیام نیشابوری، اگر چه فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، منطقی، موسیقی دان هم بوده است اما عمده شهرت خود در روزگار معاصر را مدیون شاعری خود و به طور مشخص رباعیات خویش است. رباعیات خیام از مشهورترین قطعات ادبی در جهان است که همواره مورد اقبال جامعه اندیشمند جهانی بوده است.
 پروژه اسرار ازل،خیام و هنر امروز، نتیجه همفکری و همیاری نزدیک هنرمندان شاخص معاصر ایران با گالری راه ابریشم است.
به گفته آناهیتا قباییان، مدیر گالری راه ابریشم، ایده برپایی یک نمایشگاه گروهی با موضوع خیام را عباس کیارستمی، فیلمساز سرشناس، پیشنهاد کرد و بعد از آن از تعدادی از هنرمندان نسل های مختلف دعوت شد تا آثاری را با موضوع شخصیت و آثار خیام خلق کنند.    
کولرگالری با حضور در کنارِ گالری راه ابریشم, این رویداد هنری را مستند کرد.  «اسرار ازل» روایتی است از مراحل پیش تولید نمایشگاه تا چیدمان آثار و جلسه های هم اندیشی برگزار کنندگان, و همچنین افتتاحیه نمایشگاه که در روزهای ششم آذرماه و هجدهم دی ماه 1394 برگزار شد. همچنین دوربین ما به سراغ پنج هنرمند که در این نمایشگاه شرکت داشتند رفت و با آنها درباره ی خیام و آثاری که به این نمایشگاه ارائه کرده اند گفتگو کرد. ابراهیم حقیقی, هادی هزاوه ای, گیزلا وارگا سینایی, فرح اصولی و مهدی وثوق نیا هنرمندانِ حاضر در این فیلم‌ هستند. بهمن کیارسمتی و بهرام شیردل نیز از هنرمندانی‌اند که در جریان نمایشگاه درباره ی آثارشان با مخاطبان نمایشگاه گفتگو می کنند.
ویدیوی حاضر، بخش افتتاحیه‌ی و تیتراژ فیلم است و در روزهای آتی می‌توانید مستند کامل «اسرار ازل» را همین‌جا تماشا کنید.



 در دهه‌های اخیر، پرداختن به هنر شرقی در جامعه غرب به سنتی رایج تبدیل شده و نمایشگاههای متعددی پیرامون هنر ایران برگزار گردیده است. اما در ایران، پرداختن به پروژه ای که محصول هم اندیشی و همراهی میان هنرمندان و برگزار کنندگان و با فاصله گرفتن از فضای رویدادهای معاصر و مبتنی بر رجوع به مبانی کهن تمدنی باشد، نگاهی نو به مفهوم برگزاری نمایشگاه است. هنرمندانی که به پیشنهاد خلق اثری با موضوع «خیام» در مدیوم مورد نظر خود پاسخ داده اند، شکلی جدید از فرآیند ارائه اثر «هنری» را رقم زده اند. هر هنرمند با شرکت در این نمایشگاه، اثری منحصر به فرد اما در امتداد سبک و مکتب خویش خلق نموده و بدین گونه راهی جدید برای ایجاد پیوند هنر معاصر ایران و فرهنگ و ادبیات کهن ایرانی با عبور از فاصله زمانی چند هزار ساله یافته است. نمایشگاهی که پیش رو دارید مروری بر تلاش های سه نسل از هنرمندان ایرانی برای درک، بازتولید و چالش با سؤالات و مفاهیم فلسفی همواره تازه و فراگیر رباعیات خیام است.



این نمایشگاه که آثاری از هنرمندان سه نسل مختلف هنرهای تجسمی ایران را در خود دارد، با محوریت عمر خیام و هنر معاصر ايران شکل گرفته است. خیام از شناخته‌شده‌ترین هنرمندان تاریخ ادبیات فارسی‌ست که مجموعه رباعیات او به زبان‌های مختلفی ترجمه شده و همواره در میان پرطرفدارترین و پرفروش‌ترین کتاب‌های ادبی جهان قرار داشته است. آثار و تفکرات او در طول تاریخ منبع الهام و خلاقيت در نزد هنرمندان ملت‌های مختلف بوده و این اولین بار است که آثار هنرمندان ایرانی با محوریت خیام در کنار یکدیگر به نمایش گذاشته می‌شود.
فرشید مثقالی، محمد احصایی، عباس کیارستمی، پری‌یوش گنجی، حسین محجوبی، فرح اصولی، مصطفی دشتی، بهرام دبیری، مریم زندی، رضا لواسانی، ابراهیم حقیقی، هادی هزاوه‌ای، نیکزاد نجومی، رعنا جوادی، گیزلا وارگا سینایی، رضا کیانیان، مهسا وحدت، بزرگمهر حسين پور، شهره مهران، بهرام شیردل، احمد مرشدلو، مصطفی دره‌باغی، شادی قدیریان، سمیرا علیخانزاده، محمود بخشی، هاوار امینی، ناهید حقیقت، لیلی درخشانی، مجید کورنگ بهشتی، مهدی وثوق‌نیا، پویا آریان‌پور، مهرداد محبعلی، بهمن کیارستمی، مهشید نوشیروانی، فرحناز شریفی، جلال سپهر، شهریار احمدی، حامد رشتیان، فرناز ربیعی‌جاه، هومن مهدی‌زاده جعفری، بابک کاظمی و تهمینه منزوی، گلناز طاهری و شاهد صفاری هنرمندان حاضر در این رویداد هستند که آثار خود را در قالب‌ نقاشی، عکس، طراحی، مجسمه و ویدیو به تماشا گذاشتند..
گالری راه ابریشم در دو بخش به نمایش این آثار پرداخت که بخش اول آن در روز جمعه، 6 آذرماه 1394 گشایش یافت و بخش دوم پس از یک ماه به نمایش گذاشته شد.   





«اسرار ازل» مستندی‌است به کارگردانی مهدی شهسوار. حسین شکراللهی آن را تدوین کرده و تصویربرداری آن بر عهده‌ی رضا سپهری، حسین شکراللهی و مهرعلی رزاق‌منش بوده است. موسیقی فیلم نیز اثرِ ایمان جسمی است که در فضای موسیقی معاصر ساخته شده و در عین حال ریشه در موسیقی ایرانی دارد.