سوانحِ مرکب

نمایشگاه آثار صالح تسبیحی در گالری طراحان آزاد- خرداد 1394

دلم می خواست در می یافتم که در لحظه سخن گفتن، صدایی بی نام، که مدت ها پیش از من، بلند شده است، و مرا کاری نیست جز آن که با این صدا هم آواز شوم، دنباله عبارت را بگیرد و بی آنکه کسی متوجه اش شود، چنان به تار و پود آن بخزم که گویی خود آن صدا، با یک لحظه باز ایستادن، مرا به جای خود فرا خوانده است. اگر چنین می شد… من به جای آن که، کسی باشم که گفتمان از آن اوست، بیشتر همچون آن نقطه کوچکی می شدم که در روال ایراد گفتمان پیش آمده است؛ نقطه ناپدید شدن احتمالی گفتمان.“
میشل فوکو/ نظم اشیاء


سوانح مرکب، سومین نمایشگاه انفرادی صالح تسبیحی‌ است که در گالری طراحان آزاد برگزار شد. همانطور که خودش درباره‌ی نمایشگاه نوشته است «سوانح مرکب اصطلاحی نظامی است و معنا و مفهوم آن این است که بعضی سوانح به پیامدهایی بدتر و بزرگتر از خود منجر می شوند. به طور مثال قحطی پس از خشکسالی، فلج بعد ازتصادف، یا مهاجرت بعد از جنگ. فقر، آسیب های روحی روانی، تغییر بافت جامعه، ویرانی شهرها، تشعشعات هسته ای و آلودگی شیمیایی نیز سوانح مرکب جنگ هستند.»
در مجموعه ی «سوانح مرکب» همه چیز آسیب دیده است. همه ی چیزها ناقص اند، یا کهنه یا شکسته. مثل شیشه ها یا مجسمه ها و یا گچبری های متصل به کار. عکس هایی که در میان هر قاب قرار دارند که در پوششی از رِزین حباب دار قرار گرفته و با تماشای آن ها خیلی زود پی می بریم که صالح آن ها را دست کاری کرده. بیشتر صورت ها دگرگون شده یا با چیزی دیگر مثل صورت خوک ترکیب شده اند. علاوه بر خود عکس که به عنوان یک شی آسیب دیده در اثر حضور دارد، سوژه عکس هم آسیب دیده است. چیزی درونِ چیزی دیگر آسیب دیده. آسیبی درونِ آسیبی دیگر. همه این مجموعه به همین صورت طراحی و اجرا شده است. حتی گارسه ها که بستر کار هستند خودشان از آسیبی طبیعی وارد این مجموعه شده اند. آسیبِ زمان، آسیبِ کهنه شدن و دورافتاده شدن. آسیبِ از کار افتادگی.
تسبیحی در باره‌ی سوانح مرکب نوشته‌: در این مجموعه با همین موقعیتِ برش خورده و چندپاره، با چوب و شیشه و اشیاء روزمره کلنجار رفته ام و با کنار هم چیدن و ارتباط دادنشان در جست و جوی جنبه های انسانی تر و پیامدهای پنهانِ جنگ بر انسان بوده ام. پیامدهایی که ارتباط مستقیمی با جنگ ندارند اما تاثیر عمیقی بر انسانیت و روح و روان آدمی می گذارند. باید یاداوری کنم چیدمان در جعبه و چوب بارها در تاریخ هنر انجام شده و آنچه به نظرم آثار این مجموعه ی مرا ممتاز می‌کند نخست عکسهای ساخته شده ایست که به عنوانِ طرحِ اصلی در هر جعبه قرار داده ام و بعد ارتباط دادن اشیاء با این عکسها.

حضور عکس هایی از شخصیت های نظامی که متهم های اصلی راه اندازی و ادامه ی جنگ هستند، این نشانه را در مجموعه قرار می دهند که چیزهایی که صالح از دور و بر جمع کرده و روی گارسه ها قرار داده، اشیاء بازمانده از جنگ هستند. یا به تعبیری اشیاء دورافتاده ناشی از جنگ. مثل همان تلفنِ هوشمندی که ده دقیقه پیش از حمله ی موشکی اسرائیل به غزه خانه را می لرزاند و آن ها را دعوت به ترک خانه می کند. صاحبان خانه هرچه را که فکر می کنند ارزش بردن دارد، در یک چمدان جا می دهند و از خانه ی در آستانه ی انفجار بیرون می برند. این اشیاء نه تنها یادگارهای یک زندگی اند، بلکه یادمان هایی از آسیب های یک جنگ نیز هستند.

صالح تسبیحی متولد ۱۳۶۰، تهران و فارغ التحصیل رشته ی گرافیک است. او از سال 1376 تصویرگری در مطبوعات را آغاز و در زمینه ی هنرهای تجسمی در روزنامه ها و مجله ها و همچنین در فضای وب فارسی مشغول به نگارش است.