طراحیخط

رضا عابدینی- گفتگوگردان: شهاب فتوحی-گالری آب انبار- آبان 1394

«سعی نکنید که این نوشته‌ها را بخوانید! آنها را ببینید. اینها نوشته‌هایی برای خوانده نشدن هستند.»
رضا عابدینی در مجموعه‌ی طراحیخط، پس از سال‌ها فعالیت در حوزه‌ی طراحی گرافیک، 89 اثر را در گالری آب/انبار تهران به نمایش گذاشت که درباره‌آن‌ها می‌گوید: اگردسته‌بندی‌شان کنید، با چیزهایی که ما امروز در حوزه‌ی هنرهای تجسمی می‌شناسیم، صرفا می‌توانید بگویید این‌ها Fine Art هستند.
عابدینی را پیشگام تایپوگرافی فارسی می‌دانند و در سال 2006 جایزه فرهنگی بنیاد هلندی پرنس کلاوس را که هر سال با هدف توسعه فرهنگ به هنرمندان، متفکران و بنیادهای فرهنگی اعطا می‌شود دریافت کرد. او که تاثیر زیادی بر طراحی گرافیک ایران گذاشته و سال‌های اخیر را خارج از ایران مشغول به فعالیت بوده، در توضیح طراحیخط‌هایش می‌گوید: "همه تلاش این مجموعه آن است که بخش فراموش شده خط را به هر دو معنی مورد توجه قرار دهد و به نوعی باز خوانی کند. هرچند که خوانا نباشد!"


شاید عابدینی با پیشنهاد واژه‌ی «طراحیخط»  و با تاکید بر واژه‌ی Design ، سعی در برخورد طراحی‌گونه با موج استفاده‌ی بی رویه و سانتی‌مانتال از خط فارسی در نقاشی (نقاشیخط) دارد. این واژه پیش از این سابقه‌ای در هنرهای تجسمی ایران ندارد و برای اولین بار توسط رضا عابدینی و در نمایشگاه‌اش با همین عنوان در گالری آب/انبار ارایه می‌گردد. او با تاکید بر اینکه دست‌خط آدمیزاد، همچون لحجه و آهنگ صدایش به هنگام سخن گفتن، بخشی از روح نویسنده را در خود دارد، این سوال را مطرح می‌کند که چرا ما تصور می‌کنیم هر نوشته به خودی خود و بدون در نظر گرفتن محتوایش باید ارزش خواندن داشته باشد؟ وقتی یک فیگور طراحی می‌کنیم، تشخیص اینکه این طراحی خوبی است یا نه کار چندان دشواری نیست (مشروط به آنکه طراحی بدانیم) اما وقتی کلمه را طراحی می‌کنیم، معیارمان برای خوبی یا بدی چیست؟ در عالم ما هیچ‌چیز میسر نیست مگر از طریق فرم (شکل- ظاهر)."
با اینکه هنرمند درباره‌ی نخواندن آثار به مخاطب نمایشگاه هشدار می‌دهد، اما می‌گوید: «همه سعی می‌کندد این‌ها را بخوانند. و این نکته‌ی جالبیست برای من. در تمام نمایشاه‌هایی که پیش از این داشتم، بعضی وقت‌ها باید درباره‌ی تک تکِ کارها توضیح می‌دادم که چه نوشته شده است. در این نمایشگاه، اولین باریست که حتی یک بار هم به کسی نگفته‌ام اینجا چه چیزی نوشته شده است. علت‌اش این است که نوشته‌ام سعی نکنید این‌ها را بخوانید.»

در بیانه‌ی نمایشگاه آمده‌است « ما نمی‌نویسیم. یاد گرفته‌هایمان را برای دیگران بازنویسی می‌کنیم. همه حرف‌های مهم در عالم قبلا نوشته شده است.» « وقتی یک فیگور طراحی می‌کنیم، تشخیص این‌که این طراحی خوبی است یا نه کار چندان دشواری نیست (مشروط به آن‌که طراحی بدانیم) اما وقتی کلمه را طراحی می‌کنیم، معیارمان برای خوبی یا بدی چیست؟ دست‌خط آدمیزاد، همچون لهجه و آهنگ صدایش به هنگام سخن گفتن، بخشی از روح نویسنده را در خود دارد. در عالم ما هیچ‌چیز میسر نیست مگر از طریق فرم (شکل) (ظاهر). 

رضا عابدینی متولد سال ۱۳۴۶ در تهران و فارغ التحصیل رشته طراحی گرافیک از مدرسه هنرهای تجسمی و لیسانس هنر در رشته نقاشی از دانشگاه هنر تهران است. عابدینی نام شناخته‌شده‌ای در طراحی گرافیک جهان است که در لاهه‌ی هلند زندگی می‌کند، نامش نیز به عنوان اولین طراح ایرانی در کتاب طراحی گرافیک "مگز" ثبت شده است و در این سال‌ها در فرانسه، هلند، ترکیه، لبنان و قطر مشغول به تدریس بوده‌است. 



در این ویدیو که به همت گالری آب/انبار برگزار شده‌، شهاب فتوحی دیگر هنرمند ایرانی درباره‌ی طراحیخط‌ های عابدینی با او گفتگو می‌کند و جمع زیادی از هنرمندان و هنردوستان جوان این دو را همراهی می‌کنند.